Sözlük saldırısı — Ayrıntılı işleyiş
Time2Crack projesi başvuru belgesi
Hedef kitle: geliştiriciler, güvenlik araştırmacıları, ileri düzey kullanıcılar
İçindekiler
- Genel bakış
- Tarihsel ve akademik arka plan
- Sözlükler neden işe yarar
- Modern bir sözlük saldırısının yapısı
- Gerçek şifre derlemleri
- HIBP kontrolü (k-anonimlik)
- Time2Crack'in dil sözcük listeleri
- Sözlük sırası:
rankDictionary() - Leet çözümleme
- Sıradan kırılma süresine
- Türetilmiş saldırılarla karşılaştırma
- Sözlük saldırısının sınırları
- Etkili savunmalar
- Kaynaklar
1. Genel bakış
Sözlük saldırısı, şifre kırmanın en eski, anlaşılması en kolay ve gerçek insan şifrelerine karşı istatistiksel olarak en etkili yöntemidir. Kaba kuvvet gibi tüm olası kombinasyonları sırayla denemek yerine, önceden hazırlanmış bir aday listesini — «sözlüğü» — olasılığı azalan sırayla dener.
Neden bu kadar iyi çalışır. İnsanlar şifrelerini rastgele seçmez. Onlarca yıllık veri sızıntıları, gerçek şifrelerin son derece yoğunlaştığını gösteriyor: RockYou sızıntısında yalnızca 123456 şifresini 290.731 hesap kullanıyordu, yani toplamın yaklaşık %2'si. İyi kurulmuş bir sözlük saldırısı bu adayları önce dener ve onları saniyenin çok küçük bir bölümünde bulur; kaba kuvvetin ise yıllara ihtiyacı olurdu.
Time2Crack birbirinden bağımsız iki mekanizma kullanır:
- Sözlük sırası, yerel olarak hesaplanır: şifre, belki leetspeak ile gizlenmiş olarak en yaygın şifrelerden biri mi, yoksa seçilen dilin sözlüğündeki bir sözcük mü? Sonuç tablosunda gösterilen kırılma süreleri bu sıradan hesaplanır.
- Have I Been Pwned (HIBP) kontrolü: tam olarak bu şifre daha önce bir veri sızıntısında ortaya çıktı mı? Yanıt, sonuçların üstünde ayrı bir rozette gösterilir.
İkisi birbirini tamamlar: HIBP daha önce sızmış şifreleri bilir, sözcük listeleri ise henüz sızmamış sıradan sözcükleri kapsar.
2. Tarihsel ve akademik arka plan
2.1 Kökenler
Sözlük saldırısı modern bilgisayar güvenliğinden daha eskidir. İlk Unix sistemleri şifre özetlerini herkesin okuyabildiği /etc/passwd dosyasında saklıyordu: bu dosyayı okuyabilen herkes bir sözcük listesini tüm hesaplara karşı deneyebiliyordu.
| Yıl | Olay |
|---|---|
| 1979 | Morris ve Thompson, Unix şifre güvenliği üzerine ilk akademik makaleyi yayımlar; incelenen şifrelerin büyük bölümü yaygın sözcükler veya adlardır. |
| 1988 | Morris solucanı kısmen, içine gömülü 432 sözcüklük bir listeyle ve ardından sistem sözlüğü /usr/share/dict/words ile şifre tahmin ederek yayılır. |
| 1991 | Crack (Alec Muffett): sözcük dönüştürme kurallarıyla, yaygın olarak kullanılan ilk Unix şifre kırıcısı. |
| 1996 | John the Ripper, «sözcük listesi + kurallar» modunu yaygınlaştırır. |
| 2009 | RockYou sızıntısı: düz metin olarak saklanan 32 milyon hesap (14,3 milyon farklı şifre), insanların şifrelerini gerçekte nasıl seçtiğini ortaya koyar. |
| 2013 | Troy Hunt, Have I Been Pwned'i başlatır. Aynı yıl Adobe sızıntısı, şifreleri tuzsuz olarak şifrelenmiş 153 milyon hesabı açığa çıkarır; bu yüzden aynı şifreler ayırt edilebiliyordu. |
| 2015 | Hashcat açık kaynak olur; GPU üzerinde sözlük saldırıları herkesin erişimine girer. |
| 2019 | «Collection #1–5»: önceki sızıntılardan derlenmiş milyarlarca e-posta/şifre çifti herkese açık olarak dolaşır. |
2.2 Belirleyici sızıntılar
Bazı sızıntılar, insan şifrelerinin gerçek dağılımını ortaya koyarak sözlük saldırısını değiştirdi:
- RockYou (2009): düz metin olarak 14,3 milyon farklı şifre. 1 numaralı şifreyi (
123456) 290.731 hesap kullanıyordu, toplamın yaklaşık %2'si. - LinkedIn (2012): önce tuzsuz 6,5 milyon SHA-1 özeti yayımlandı; sonradan sızıntının yaklaşık 117 milyon hesabı etkilediği anlaşıldı.
- Adobe (2013): 153 milyon hesap; düz metin olarak saklanan şifre ipuçları en yaygın şifrelerin tahmin edilmesine yardımcı oldu.
- Have I Been Pwned (2013'ten bugüne): herkese açık sızıntıların sürekli güncellenen bir derlemesi, bugün dünya çapında bir başvuru kaynağı.
2.3 Bir sözlük saldırısı ne kadar hızlıdır?
Time2Crack'in kullandığı hızlarla (12× RTX 5090, varsayılan «Standart» profil) denenen 1 milyon sözcüklük bir liste:
| Algoritma | Hız | 1 milyon aday için süre |
|---|---|---|
| NTLM | 4.081 GH/s | 0,25 mikrosaniye |
| MD5 | 2.634 GH/s | 0,38 mikrosaniye |
| SHA-1 | 837 GH/s | 1,2 mikrosaniye |
| SHA-256 | 332 GH/s | 3,0 mikrosaniye |
| bcrypt (maliyet 5) | 3.658 kH/s | 0,27 saniye |
| Argon2id | 1.000 H/s | yaklaşık 17 dakika |
Sözlük saldırısı bu nedenle hızlı özet fonksiyonlarına (MD5, SHA-1, NTLM) karşı anında sonuç verir ve bcrypt'e karşı bile hızlı kalır.
3. Sözlükler neden işe yarar
3.1 İnsan şifrelerinin kuvvet yasası
Ampirik çalışmaların hepsi aynı sonuca varır: insan şifreleri düzgün dağılmaz. Bir kuvvet yasasına (Zipf yasası) uyarlar: birkaç şifre, seçimlerin orantısız büyük bir bölümünü toplar.
Biçimsel olarak: şifreler azalan sıklığa göre sıralandığında, r sırasındaki şifrenin sıklığı yaklaşık olarak r−s ile orantılıdır; burada s üssü derleme göre değişir (Wang ve ark., 2017).
Doğrudan sonuç: yalnızca en yaygın 10 şifreyi deneyen bir saldırganın, belirli bir hesapta başarılı olma şansı zaten yaklaşık 20'de 1'dir.
3.2 Şifre oluştururken bilişsel yanlılıklar
İnsanlar şifre oluştururken öngörülebilir alışkanlıklar izler:
- Akılda kalıcılık: hatırlaması kolay sözcükler (yaygın adlar, kişi adları, popüler kültür) aşırı temsil edilir.
- Erişilebilirlik: şifre yakın çevreyi yansıtır (evcil hayvanın adı, tutulan takım, sevilen karakter).
- Öngörülebilir değiştirmeler: e → 3, a → @, o → 0. Kullanıcı şifresinin güçlendiğini sanır, ama saldırganın ilk denediği değiştirmeler tam olarak bunlardır.
- Sona ekleme: bir sözcüğün sonuna bir rakam ya da simge (
password1,kelebek!). - Dil ve kültür: yaygın şifreler kullanıcının diline bağlıdır (Fransa'da
Soleil123, Almanya'daSommer123).
3.3 «Listelerde» olmanın iki yolu
Bir şifre bir saldırı listesinde iki farklı nedenle yer alabilir:
- Daha önce sızmıştır. Tam olarak bu şifre geçmişteki bir sızıntıda ortaya çıkmıştır. Saldırganın tahmin etmesine gerek yoktur: bilinen şifreleri sıklık sırasına göre dener.
- Sıradan bir sözcüktür. Hiç sızmamış olsa bile, apaçık bir aday olduğu için her saldırı listesinde bulunur.
kelebekgibi bir sözcük HIBP'de olmayabilir, ama ciddi her kırma aracının Türkçe listesinde vardır.
Bu iki durum, aşağıda anlatılan iki Time2Crack mekanizmasına karşılık gelir.
4. Modern bir sözlük saldırısının yapısı
4.1 Genel akış
Modern bir sözlük saldırısı dört aşamada ilerler:
Aşama 1: sözcük listesini oluşturmak
├── Sızmış şifreler (HIBP, RockYou, derlemeler)
├── Dil listeleri (sözlükler, kişi adları, yer adları)
├── Tematik listeler (spor, popüler kültür, teknoloji, din)
└── Hedefli listeler (şirketin alan adı, çalışan adları)
Aşama 2: listeyi hazırlamak
├── Sıklığa göre sıralamak (en olasılar önce)
├── Yinelenenleri kaldırmak
├── Uzunluğa göre süzmek (hedef uzunluk ± 2)
└── Normalleştirmek (küçük harf, Unicode NFC)
Aşama 3: özetini almak ve karşılaştırmak
listedeki her w adayı için:
hash(w) == hedef_özet ise: bulundu
(MD5 için GPU'da saniyede milyarlarca aday)
Aşama 4: rapor
└── Kırılan şifreler, kapsama istatistikleri
4.2 Donanım optimizasyonları
Modern sözlük saldırıları GPU'larda büyük ölçüde paralel çalışır:
- Hashcat (başvuru aracı), saniyede milyarlarca özet hesaplamak için binlerce GPU çekirdeği kullanır.
- Toplu işleme: adaylar GPU'ya milyonluk gruplar halinde gönderilir, böylece GPU sürekli meşgul kalır.
- GPU üzerinde kurallar: dönüştürme kuralları doğrudan GPU'da uygulanır; böylece kısa bir sözcük listesi, saklanması gerekmeden milyarlarca aday üretir.
12× RTX 5090 üzerinde 1 milyar sızmış şifrelik bir liste için:
- MD5: 109 / 2.634 × 109 ≈ 0,4 milisaniye
- bcrypt (maliyet 5): 109 / 3.658.000 ≈ 5 dakika
MD5 ile bcrypt arasındaki yaklaşık altı büyüklük basamağı fark, özet algoritması seçiminin ne kadar önemli olduğunu gösterir.
4.3 Adayların sırası
Liste alfabetik sırayla değil, azalan olasılığa göre denenir:
- En yaygın sızmış şifreler (RockYou'nun ilk 100'ü)
- Birçok sızıntıda yer alan şifreler (HIBP sıklığına göre sıralı)
- Hedef dilin yaygın sözcükleri
- Özel adlar (kişi adları, şehirler, ünlüler)
- Hedefle ilgili terimler
- Varyantlar ve çekimli biçimler
Bu sırayla zayıf bir şifre, özet hızı ne olursa olsun ilk milisaniyelerde bulunur.
5. Gerçek şifre derlemleri
5.1 Have I Been Pwned (HIBP)
- Boyut: 14 milyardan fazla ele geçirilmiş hesaptan gelen, bir milyardan fazla farklı şifre
- Kaynak: 2013'ten bu yana herkese açık sızıntıların derlemesi
- Biçim: her şifrenin kaç kez görüldüğüyle birlikte SHA-1 (ve NTLM) özetleri
- Erişim: k-anonimlikli API; savunucular listenin tamamını indirebilir
HIBP dünya çapında başvuru kaynağıdır, çünkü neredeyse tüm büyük açık sızıntıları kapsar, her şifrenin sıklığını belirtir ve etkin biçimde güncellenir. Listenin tamamına sahip bir saldırgan önce en sık şifreleri deneyebilir.
5.2 RockYou (2009): temel derlem
Düz metin olarak 14,3 milyon farklı şifre. Listenin başı:
| Sıra | Şifre | Hesap | Pay |
|---|---|---|---|
| 1 | 123456 | 290.731 | %2,03 |
| 2 | 12345 | 79.078 | %0,55 |
| 3 | 123456789 | 76.790 | %0,54 |
| 4 | password | 59.462 | %0,42 |
| 5 | iloveyou | 49.952 | %0,35 |
Akılda tutulacak: MD5'e karşı birkaç nanosaniyede denenen bir avuç aday, sızmış bir veritabanındaki hesapların ölçülebilir bir bölümünü ele geçirmeye yeter.
5.3 Uzmanlaşmış liste koleksiyonları
- SecLists (Daniel Miessler): güvenlik testleri için açık kaynaklı bir liste koleksiyonu — sızmış şifreler, dillere göre şifreler, teknik terimler, adlar.
- CrackStation: birçok dilde Vikipedi'deki tüm sözcükler dahil yaklaşık 1,5 milyar girdi.
- Weakpass: gerçek sızmış şifrelerden oluşan çok büyük derlemeler.
Bu derlemler herkese açık olarak indirilebilir: varlıkları saldırı odaklı güvenlikte yerleşik bir gerçektir.
6. HIBP kontrolü (k-anonimlik)
6.1 k-anonimlik protokolü
Time2Crack şifreyi HIBP'de kontrol ederken onu da, tam özetini de asla göndermez. Protokol şöyle işler:
1. SHA-1(şifre) hesaplanır
→ ör. CBFDAC6008F9CAB4083784CBD1874F76618D2A97
2. HIBP API'sine yalnızca ilk 5 karakter gönderilir
→ GET https://api.pwnedpasswords.com/range/CBFDA
3. API bu önekle başlayan tüm özet soneklerini döndürür
(sahte girdilerle tamamlanmış birkaç yüz satır)
4. Özetin geri kalanı yanıt içinde yerel olarak aranır
→ C6008F9CAB4083784CBD1874F76618D2A97
5. Bulundu: şifre sızmış, HIBP kaç kez olduğunu bildirir
Bulunamadı: şifre HIBP'de yok
Gizlilik güvencesi: HIBP sunucusu yalnızca yüzlerce şifrenin paylaştığı 5 karakterlik bir önek görür. Hangi şifrenin kontrol edildiğini bilemez. Karşılaştırma tarayıcıda yapılır.
6.2 Time2Crack'teki uygulama
Kontrol, son tuş vuruşundan yarım saniye sonra, yerel analizle paralel olarak başlar:
// app.js - checkHIBP()
async function checkHIBP(password) {
const sha1 = await sha1Hex(password); // uppercase hex SHA-1
const prefix = sha1.slice(0, 5); // sent to the API
const suffix = sha1.slice(5); // never leaves the browser
const res = await fetch(`https://api.pwnedpasswords.com/range/${prefix}`, {
headers: { "Add-Padding": "true" }, // hide the real size of the response
});
if (!res.ok) return null; // API unavailable
const text = await res.text();
for (const line of text.split("\n")) {
const [hashSuffix, count] = line.trim().split(":");
if (hashSuffix === suffix) return parseInt(count, 10); // number of leaks
}
return 0; // not found
}
Sonuç bir rozette görünür: «N kez bulundu», «bulunamadı» ya da API yanıt vermediğinde «kullanılamıyor». Yerel olarak hesaplanan kırılma sürelerini değiştirmez.
6.3 HIBP sayacını okumak
Sayaç, tam olarak bu şifrenin dizinlenmiş sızıntılarda kaç kez görüldüğünü gösterir:
| Sayaç | Anlamı |
|---|---|
| 1.000.000'dan fazla | Dünyada en çok kullanılan şifrelerden biri: her saldırgan ilk onu dener |
| 10.000 ile 1.000.000 arası | Çok yaygın |
| 1.000 ile 10.000 arası | Yaygın |
| 100 ile 1.000 arası | Az yaygın ama bilinen |
| 1 ile 100 arası | Nadir, ama ele geçirilmiş |
Sayacın 1 olması bile bir uyarıdır: şifre saldırganların elindeki listelerdedir ve sızdığı hesabı hedef alan herkes onu deneyecektir.
7. Time2Crack'in dil sözcük listeleri
7.1 HIBP'ye ek olarak neden dil listeleri
HIBP daha önce sızmış şifreleri kapsar, henüz sızmamış sıradan sözcükleri değil. şemsiye şifresini seçen biri HIBP'de olmayabilir, ama bu sözcük Türkçe konuşan kullanıcıları hedef alan her saldırganın Türkçe listesinde vardır. Time2Crack'in dil listeleri bu boşluğu doldurur:
| Dil | Dosya | Sözcük |
|---|---|---|
| İngilizce | en.txt.gz | 748.958 |
| Fransızca | fr.txt.gz | 550.235 |
| İspanyolca | es.txt.gz | 284.834 |
| Portekizce | pt.txt.gz | 507.721 |
| Almanca | de.txt.gz | 2.009.880 |
| İtalyanca | it.txt.gz | 3.252.670 |
| Felemenkçe | nl.txt.gz | 2.678.323 |
| Lehçe | pl.txt.gz | 3.670.705 |
| Türkçe | tr.txt.gz | 400.442 |
| Toplam | 14.103.768 |
İlk sürümler SecLists'in Vikipedi sözcük listelerinden ve kkrypt0nn listelerinden geliyordu; o zamandan beri genişletildiler. Yükleme sırasında her satırdaki boşluklar temizlenir, satır küçük harfe çevrilir ve 3 karakterden kısa sözcükler atılır.
7.2 İsteğe bağlı yükleme
Sözcük listeleri koda dahil değildir. Yalnızca seçilen dilin listesi, ilk kez gerektiğinde, gzip dosyası olarak indirilir:
// app.js - loadDictionary() (simplified: progress bar updates removed)
async function loadDictionary(lang = AppConfig.lang) {
// Already loaded for this language
if (AppConfig.dictWords !== null && AppConfig.dictLang === lang) return;
// 1. Local cache (IndexedDB)
const cached = await cacheGet(`dict_${lang}`);
if (cached) {
AppConfig.setDictionary(new Set(cached), lang);
return;
}
// 2. Download the compressed list
const res = await fetch(`${basePath}data/wordlists/${lang}.txt.gz`);
if (!res.ok) throw new Error(`HTTP ${res.status}`);
const buffer = await res.arrayBuffer();
// 3. Decompress in the browser (plain .txt if DecompressionStream is missing)
let text;
try {
text = await new Response(
ReadableStream.from([new Uint8Array(buffer)])
.pipeThrough(new DecompressionStream("gzip"))
).text();
} catch {
text = await (await fetch(`${basePath}data/wordlists/${lang}.txt`)).text();
}
// 4. Normalise, filter, index
const words = text.split("\n")
.map(w => w.trim().toLowerCase())
.filter(w => w.length >= 3);
AppConfig.setDictionary(new Set(words), lang);
// 5. Keep it for the next visit
await cachePut(`dict_${lang}`, words);
}
Neden bir Set? JavaScript'teki bir Set, liste 285.000 sözcük (İspanyolca) de içerse 3,7 milyon (Lehçe) de içerse dictWords.has(word) sorusunu sabit sürede yanıtlar. Bir Array ile her arama, sözcük başına bir karşılaştırma gerektirebilirdi.
7.3 Yerel önbellek (IndexedDB)
Hazırlanan liste, tarayıcının IndexedDB'sine dict_<dil> anahtarıyla kaydedilir. Bir sonraki ziyarette yeniden indirilip açılmak yerine önbellekten okunur:
İlk ziyaret Sonraki ziyaretler
----------- ------------------
fetch tr.txt.gz cacheGet("dict_tr")
└── gunzip (DecompressionStream) └── new Set(words)
└── trim / küçük harf / ≥ 3 └── hazır
└── new Set(words)
└── cachePut("dict_tr")
└── hazır
Şifre tarayıcıdan asla çıkmaz: liste Time2Crack sunucusundan indirilir ve karşılaştırma yerel olarak yapılır.
8. Sözlük sırası: rankDictionary()
8.1 İlke: önce bir sıra, sonra bir süre
Time2Crack yalnızca «bu bir sözlük sözcüğü mü?» diye sormaz, «bir sözlük saldırısı onu kaç denemeden sonra bulurdu?» diye sorar. Bu deneme sayısı sıradır (rank). rankDictionary() fonksiyonu (core/rank/dictionary.js dosyası) bu sırayı döndürür, saldırı uygulanamıyorsa null döndürür:
// core/rank/dictionary.js - rankDictionary()
export function rankDictionary(password, dictWords = null) {
const lower = password.toLowerCase();
const deleeted = deleet(password);
const alpha = password.replace(/[^a-zA-Z]/g, "");
const uCost = uppercaseCost(alpha); // capital letters, see 8.3
// 1. In the top passwords as is?
const topIdx = TOP_PASSWORDS.indexOf(lower);
if (topIdx !== -1) return { rank: (topIdx + 1) * uCost, model: "dictionary" };
// 2. De-leeted form in the top passwords?
const deIdx = TOP_PASSWORDS.indexOf(deleeted);
if (deIdx !== -1) return { rank: (deIdx + 1) * 10 * uCost, model: "dictionary" };
// 3. In the wordlist of the selected language?
if (dictWords instanceof Set) {
if (dictWords.has(lower) || dictWords.has(deleeted)) {
const mid = Math.floor(dictWords.size / 2);
if (passwordLength(password) >= 9) {
// a long word may also be split into shorter words, see 8.4
const compound = rankGermanCompound(password, dictWords);
if (compound && compound.rank < mid)
return { rank: compound.rank * uCost, model: "dictionary" };
}
return { rank: mid * uCost, model: "dictionary" };
}
// 4. Compound made of several dictionary words?
const compound = rankGermanCompound(password, dictWords);
if (compound) return { rank: compound.rank * uCost, model: "dictionary" };
}
// Not found: the dictionary attack does not apply
return { rank: null, model: "dictionary" };
}
8.2 Dört düzey
| Düzey | Kural | Örnek | Sıra |
|---|---|---|---|
| 1. En yaygın şifreler | En yaygın 105 şifrelik bir listedeki konum (RockYou, HIBP) | password | 2 |
| 2. Leetspeak varyantı | Leet'i çözülmüş biçimin konumu × 10 | p@ssw0rd | 20 |
| 3. Dil listesi | Liste boyutunun yarısı | soleil (Fransızca) | 275.117 |
| 4. Bileşik sözcük | Bkz. 8.4 | apfelbaumkuchen (Almanca) | 21.129 |
Neden listenin yarısı? Sözcük listeleri sıklığa göre sıralı değildir: bir sözcüğün dosyadaki konumu, saldırganın onu ne zaman deneyeceği hakkında hiçbir şey söylemez. Listeyi baştan sona tarayan bir saldırgan, belirli bir sözcüğü ortalama olarak yolun yarısında bulur.
8.3 Büyük harfler
Saldırgan önce küçük harfli sözcüklerle başlar, sonra büyük harfli varyantları dener. Sıra, şifrenin yazımına ulaşmak için gereken varyant sayısıyla çarpılır (uppercaseCost() fonksiyonu, zxcvbn ile aynı yöntem):
| Yazım | Çarpan | Örnek | Sıra |
|---|---|---|---|
| Tamamı küçük harf | × 1 | soleil | 275.117 |
| Yalnızca ilk harf büyük | × 2 | Soleil | 550.234 |
| Yalnızca son harf büyük | × 2 | soleiL | 550.234 |
| Tamamı büyük harf | × 2 | PASSWORD | 4 |
| Diğer her karışım | i = 1 … min(büyük, küçük) için C(n, i) toplamı | PaSsWoRd | 324 |
8.4 Bileşik sözcükler
Almanca (ve Felemenkçe) sözcükleri birbirine ekler: Apfelbaumkuchen = Apfel + Baum + Kuchen. Böyle bir sözcük çoğu zaman listede yoktur, ama saldırgan onu daha kısa sözcükleri birleştirerek kurabilir. Time2Crack, Almancanın olağan bağlantı harflerine (-s-, -es-, -n-, -en-, -er-, -e-) izin vererek şifreyi listedeki 2 ila 4 sözcüğe bölmeye çalışır. Bu durumda sıra, şifrenin maske sırasının 0,25 (2 sözcük), 0,16 (3 sözcük) veya 0,10 (4 sözcük) ile, son parça yaygın bir sonek olduğunda da (-heit, -ung, -haus…) 0,75 ile çarpımıdır.
Bölme, listede bulunan uzun sözcüklerde de (9 karakter ve üzeri) denenir ve daha düşük bir sıra verirse korunur: Sonnenblume, Almanca listenin yarısı (1.004.940) yerine 42.680 sırasını alır.
9. Leet çözümleme
9.1 Leetspeak koruma sağlamaz
Leetspeak harfleri benzer görünen rakamlar veya simgelerle değiştirir: a → @, e → 3, i → 1, o → 0, s → $. Sıradan bir sözcüğü «güçlendirmek» için kullanılır: password → p@$$w0rd.
Gerçekte bu değiştirmeler, kırma araçlarının uyguladığı ilk kurallar arasındadır. Yetkin bir saldırganı yavaşlatmazlar.
9.2 deleet() fonksiyonu
// core/rank/dictionary.js - deleet()
function deleet(pw) {
return pw
.toLowerCase()
.replace(/0/g, "o")
.replace(/1/g, "i")
.replace(/3/g, "e")
.replace(/4/g, "a")
.replace(/5/g, "s")
.replace(/7/g, "t")
.replace(/8/g, "b")
.replace(/@/g, "a")
.replace(/\$/g, "s")
.replace(/!/g, "i");
}
Şifre hem yazıldığı haliyle hem de leet'i çözülmüş biçimiyle aranır. En yaygın şifreler arasında leet'i çözülmüş biçim 10 kat daha pahalıdır (saldırganın varyantları denemesi gerekir): p@ssw0rd → 2 yerine 20. Dil listesinde ise yalın sözcükle aynı maliyettedir.
9.3 Çözülmeyenler
- Her karakterin tek bir karşılığı vardır:
1her zamaniolur, aslalolmaz; bu yüzdenp1ayer,playerolarak tanınmaz. - Daha seyrek değiştirmeler (
+→ t,9→ g,#→ h) çözülmez. - Ardından rakam veya simge gelen bir sözcük (
kelebek2024,kelebek!) bir sözlük eşleşmesi değildir: onu hibrit saldırı ele alır.
10. Sıradan kırılma süresine
Sıra, saldırganın özet hızına bölünerek saniyeye çevrilir:
// core/time.js - rankToSeconds()
export function rankToSeconds(rank, algo, profile = "experienced") {
const baseRate = HASH_RATES[algo]; // guesses per second, 12× RTX 5090
if (!baseRate) throw new Error(`Unknown algorithm: ${algo}`);
const multiplier = ATTACKER_MULTIPLIERS[profile] ?? 1;
return rank / (baseRate * multiplier);
}
Varsayılan profille soleil (Fransızca liste, sıra 275.117) için örnek:
| Algoritma | Hız (12× RTX 5090) | Hesap | Süre |
|---|---|---|---|
| NTLM | 4.081 GH/s | 275.117 / 4.081 × 109 | 67 nanosaniye |
| MD5 | 2.634 GH/s | 275.117 / 2.634 × 109 | 104 nanosaniye |
| SHA-1 | 837 GH/s | 275.117 / 837 × 109 | 329 nanosaniye |
| SHA-256 | 332 GH/s | 275.117 / 332 × 109 | 829 nanosaniye |
| bcrypt (maliyet 5) | 3.658 kH/s | 275.117 / 3.658.000 | 0,08 saniye |
| Argon2id | 1.000 H/s | 275.117 / 1.000 | 4 dakika 35 saniye |
Argon2id ile bile sıradan bir Fransızca sözcük 5 dakikadan kısa sürede kırılır. Saldırgan profili hızları değiştirir: tek bir GPU'dan («Amatör» profili) yaklaşık 10.000 GPU'ya («Devlet» profili) kadar. Diğer tüm modellerde olduğu gibi, sözlük sırası aynı şifrenin kaba kuvvet sırasını hiçbir zaman aşamaz.
11. Türetilmiş saldırılarla karşılaştırma
«Saf» sözlük saldırısı, hepsi bir sözcük listesinden yola çıkan bir saldırı ailesinin ilkidir. Time2Crack dokuz model hesaplar (kaba kuvvet, sözlük, hibrit, maske, PCFG, Markov, birleştirici, klavye desenleri, tarihler); her biri şifreye farklı bir açıdan saldırır.
11.1 Sözlük ve hibrit
| Ölçüt | Sözlük | Hibrit (sözlük + kurallar) |
|---|---|---|
| Adaylar | Listedeki sözcükler, olduğu gibi | Her sözcük ve dönüşümleri (rakamlar, simgeler, büyük harfler…) |
| Kırılan örnekler | password, kelebek | P@ssw0rd!, kelebek2024 |
| Hız | Daha az aday, dolayısıyla daha hızlı | Çok daha geniş kapsam |
| Uygulandığı durum | Sözcüğün tam hali listede | Şifre listedeki bir sözcükten türetilmiş |
Hibrit saldırı, saf sözlüğün bittiği yerde başlar: listedeki her sözcüğe sistematik dönüştürme kuralları uygular (hashcat'in best64.rule kural dosyası anlayışıyla).
11.2 Sözlük ve PCFG
| Ölçüt | Sözlük | PCFG |
|---|---|---|
| Model | Sabit aday listesi | Şifre yapılarının olasılıksal dilbilgisi |
| Güçlü yanı | Tam sözcükler | Sözcük + rakam, büyük harf + küçük harfler + simge gibi yapılar |
| Örnek | password ✓ | Password123 ✓ (yapı tanındı) |
Password123 kendi başına bir sözlük sözcüğü değildir, ama PCFG [büyük harf][küçük harfler][rakamlar] yapısını tanır ve onu çok hızlı kırar.
11.3 Sözlük ve Markov
| Ölçüt | Sözlük | Markov |
|---|---|---|
| Adaylar | Önceden hazırlanmış liste | İstatistiksel bir modelle anında üretilir |
| Kapsam | Bilinen sözcük dağarcığı | «İnsana benzeyen» her dizi |
| Avantaj | Tam sözcüklerde çok hızlı | Listelerde olmayan sözcükleri de kapsar |
Markov, hiçbir listede olmadan insan sözcüklerine benzeyen şifreleri kapsar.
11.4 Sözlük ve kimlik bilgisi doldurma
| Ölçüt | Sözlük | Kimlik bilgisi doldurma (credential stuffing) |
|---|---|---|
| Amaç | Bir özeti kırmak | Bir hesaba giriş yapmak |
| Mekanizma | Yerel özet hesaplama | Uzaktan giriş denemeleri |
| Kaynak | Genel sözcük listesi | Sızmış e-posta/şifre çiftleri |
| Savunma | Yavaş özet algoritması | Deneme sınırlama, MFA, IP engelleme |
Kimlik bilgisi doldurma bir özete saldırmaz: sızmış e-posta/şifre çiftlerini doğrudan çevrimiçi hizmetlerde dener. Farklı bir saldırıdır, ama aynı verileri kullanır (HIBP'nin dizinlediği türden sızıntılar). Time2Crack bu saldırıyı modellemez.
12. Sözlük saldırısının sınırları
12.1 Doğal sınırlar
- Yalnızca bilinen sözcükler. Var olan hiçbir sözcüğe benzemeyen ve hiç sızmamış uydurma bir şifre, saf sözlük saldırısından kaçar:
Xqz7mK9pLhiçbir listede yoktur. - Dil kapsamı. Türkçe konuşan kullanıcıları Türkçe liste olmadan hedef alan bir saldırgan,
şemsiyeveyagüneşgibi sözcükleri kaçırır. - Yeni şifreler. Hiç sızmamış bir şifre, yaygın olsa bile HIBP'de yoktur.
- Uzun parolalar.
YildizlarAltindaBuyukMaceramhiçbir listede yoktur, her sözcüğü sıradan olsa bile. Parola cümleleri başka saldırıların konusudur (birleştirici, PRINCE).
12.2 Time2Crack'in modellemedikleri
- Hedefli listeler: belirli bir sektörü hedefleyen bir saldırgan özel listeler hazırlar (bir hastane için tıp terimleri, bir oyun platformu için oyuncu argosu). CeWL gibi araçlar hedefin web sitesindeki sözcükleri çıkarır. Time2Crack genel listeler kullanır.
- Yeni sızıntılar: bir sızıntı ile HIBP'ye eklenmesi arasında şifreler, herkese açık API'de görünmeden özel olarak dolaşır.
- Diğer özet algoritmaları: Time2Crack altı algoritmayı modeller (MD5, SHA-1, SHA-256, NTLM, bcrypt, Argon2id). SHA-512, scrypt veya PBKDF2'nin profilleri farklıdır.
- Sözcük sıklığı: dil listesindeki her sözcük, çok yaygın da olsa çok nadir de olsa aynı sırayı (listenin yarısı) alır.
13. Etkili savunmalar
13.1 Neler korur
Yavaş bir özet algoritması (bcrypt, Argon2id). Sunucu tarafındaki en etkili savunmadır: her deneme daha pahalıya mal olur. soleil için (sıra 275.117):
- MD5: yaklaşık 0,1 mikrosaniye
- bcrypt maliyet 12 (maliyet 5'ten 128 kat yavaş): yaklaşık 10 saniye
- Argon2id: yaklaşık 5 dakika
Yavaş bir özet saldırganı yavaşlatır, ama bir sözlük sözcüğünü kurtarmaz: liste düpedüz çok kısadır.
Her hesap için benzersiz bir tuz. Önceden hesaplanmış tabloları (rainbow table) işe yaramaz hale getirir ve saldırganı hesap hesap çalışmaya zorlar. Tek bir hesaba yönelik sözcük listesi saldırısını engellemez.
Uzunluk ve rastgelelik. Tek bir sözlük sözcüğü her zaman savunmasızdır. 4 veya 5 sözcüklük bir parola cümlesi saf sözlük saldırısına dayanır, ama sözcükler öngörülebilirse birleştirici saldırıya dayanamaz: sözcükler rastgele seçilmelidir.
Rastgele üretilmiş şifreler. Asıl çözüm: uzun ve rastgele şifreler (20 karakter veya daha fazla) üreten bir şifre yöneticisi. Bu şifreler hiçbir sözlükte yoktur.
Çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA). Çalınan özetlerin çevrimdışı kırılmasını engellemez, ama saldırganın kırılmış bir şifreyle giriş yapmasını engeller.
Deneme sınırlama ve anormallik tespiti. Çevrimiçi denemelere karşı korur, çalınan özetlerin çevrimdışı kırılmasına karşı korumaz.
13.2 Neler korumaz
- Leetspeak değiştirmeleri:
password→p@ssw0rd(bkz. bölüm 9). - Sona eklenen bir rakam:
password→password1, ilk denenen kurallardan biri. - Büyük ilk harf:
password→Password, standart bir kural (sıra × 2). - Tanınabilir bir sözcüğün etrafındaki rakam ve simgeler:
kelebek!en basit kurallarla bulunur. - Uzunluksuz karmaşıklık:
P@s1wolağan kuralları karşılar (büyük harf, küçük harf, rakam, simge), amacorrecthorsebatterystaple'dan daha kısa ve daha öngörülebilirdir.
13.3 Pratik öneriler
- Bir şifre yöneticisi kullanın (Bitwarden, 1Password, KeePass): rastgele şifreler üretir, siz yalnızca ana şifreyi hatırlarsınız.
- MFA'yı her yerde etkinleştirin: bir şifre sızsa bile saldırgan giriş yapamaz.
- HIBP'yi düzenli olarak kontrol edin, e-posta adresinizin bilinen sızıntılarda yer alıp almadığını öğrenmek için.
- Bir şifreyi asla yeniden kullanmayın: kimlik bilgisi doldurma, hizmetler arasında yeniden kullanımdan yararlanır.
- Hatırlamanız gereken şifreler için: rastgele çekilmiş (zarla veya bir üreteçle), sizin seçmediğiniz 5 veya daha fazla sözcükten oluşan bir parola cümlesi.
14. Kaynaklar
Akademik kaynaklar
- Morris, R., & Thompson, K. (1979). Password security: A case history. Communications of the ACM, 22(11), 594–597. Unix şifrelerinin ilk akademik analizi.
- Klein, D. V. (1990). Foiling the cracker: A survey of, and improvements to, password security. Proceedings of the 2nd USENIX Security Workshop. 15.000 Unix şifresinin yaklaşık dörtte biri sözcük listeleri ve kurallarla kırıldı.
- Weir, M., Aggarwal, S., de Medeiros, B., & Glodek, B. (2009). Password cracking using probabilistic context-free grammars. IEEE Symposium on Security and Privacy. Sözlük saldırılarıyla karşılaştırmalı, PCFG'nin temel makalesi.
- Ur, B., et al. (2012). How does your password measure up? The effect of strength meters on password creation. 21st USENIX Security Symposium.
- Bonneau, J. (2012). The science of guessing: Analyzing an anonymized corpus of 70 million passwords. IEEE Symposium on Security and Privacy. Şifrelerin gerçek dağılımını ölçer.
- Ma, J., Yang, W., Luo, M., & Li, N. (2014). A study of probabilistic password models. IEEE Symposium on Security and Privacy. Sözlük, Markov ve PCFG modellerini gerçek derlemler üzerinde karşılaştırır.
- Wheeler, D. L. (2016). zxcvbn: Low-budget password strength estimation. 25th USENIX Security Symposium, 157–173. Bölüm 8.3'te kullanılan büyük harf maliyetinin kaynağı.
- Wang, D., Cheng, H., Wang, P., Huang, X., & Jian, G. (2017). Zipf's law in passwords. IEEE Transactions on Information Forensics and Security, 12(11), 2776–2791.
- Pasquini, D., Cianfriglia, M., Ateniese, G., & Bernaschi, M. (2021). Reducing bias in modeling real-world password strength via deep learning and dynamic dictionaries. 30th USENIX Security Symposium.
Sektör kaynakları
- Have I Been Pwned. Pwned Passwords. https://haveibeenpwned.com/Passwords. Time2Crack'in kullandığı k-anonimlikli API.
- Hive Systems (2025). Password table. 12× RTX 5090 tabanlı 2025 sürümü. Time2Crack, RTX 5090 üzerinde ölçülmüş hashcat kıyaslamalarını kullanır (Specops 2026, hashcat.net forumu); Argon2id bir tahmin olarak kalır.
- Hashcat. Advanced password recovery. https://hashcat.net. GPU ölçümleri ve dönüştürme kuralları (
best64.rule) için başvuru aracı. - Miessler, D. SecLists. GitHub. Time2Crack'in ilk dil listelerinin kaynağı.
Arka plan
- Hunt, T. (2017). Introducing 306 million freely downloadable Pwned Passwords. troyhunt.com.
- Thomas, K., et al. (2019). Protecting accounts from credential stuffing with password breach alerting. 28th USENIX Security Symposium. k-anonimliğin gizliliği koruduğunu gösterir.
Kaynak kod: core/rank/dictionary.js (rankDictionary, deleet), core/rank/uppercase.js (uppercaseCost), core/time.js (rankToSeconds), app.js (loadDictionary, checkHIBP).